گیاهان دارویی دارای رتبه نخست سودآوری در مبادلات تجاری

گیاهان دارویی دارای رتبه نخست سودآوری در مبادلات تجاری

گیاهان دارویی دارای رتبه نخست سودآوری در مبادلات تجاری

به گزارش ایرنا، گیاهان دارویی نه تنها به عنوان عامل موثری در مراقبت های بهداشتی مطرح هستند بلکه امروزه به عنوان منبع درآمد نیز شناخته شده اند. 

تجارت بین المللی گیاهان دارویی در سال ۶۲ میلیارد دلار تخمین زده می شود اما ایران برغم داشتن قدمت هفت هزار ساله در طب سنتی و داشتن هزاران نوع گیاه دارویی امروز آنچنان که باید مانند دیگر کشورهای جهان نتوانسته از گنجینه غنی و ارزشمند خود بهره های اقتصادی ببرد. 

به گفته کارشناسان مربوطه حدود هفت هزار نوع گیاه دارویی در جهان شناخته شده که تقریبا تمام آن در ایران وجود دارد اما تاکنون فقط حدود دو هزار و ۵۰۰ نوع آن شناسایی شده است. 

این درحالی است که سودآوری پرداختن به گیاهان دارویی در طب سنتی تا آنجا است که خود تولیدکنندگان و شاغلان در این حرفه اذعان می کنند که سودهای تولید گیاهان دارویی، نجومی است. 

گیاهان دارویی در نگاه نخست شاید فقط کاربری دارویی داشته باشند اما جالب است بدانید گیاهان دارویی دارای چهار کاربرد درمانی، بهداشتی، غذایی و صنعتی هستند. 

این کاربردهای فراوان و سودهای کلان کشت گیاهان دارویی موجب شده است تا بسیاری از کشورها تلاش کنند با روآوردن به این صنعت، اقتصاد خود را سامان دهند. 

امروز اغلب داروهای مدرن ، منشائی گیاهی دارند و گیاهان دارویی می توانند در درمان یک بیماری ساده مانند سرماخوردگی تا بیماری های پیچیده مانند سرطان، تاثیر گذار باشند. 

 

**ایران زادگاه گیاه باریجه گران قیمت 

یکی از تولیدکنندگان گیاهان دارویی با بیان اینکه گیاه باریجه را هر کیلو پنج میلیون تومان به کشورهایی مانند چین، ژاپن، فرانسه و آلمان صادر می کند، می گوید: زادگاه این گیاه بسیار گران قیمت فقط در رشته کوه های البرز ایران است. 

حسن صحرانورد در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا می افزاید: این گیاه به صورت بوته های وحشی همواره در ایران رشد می کند اما به جای اینکه از این گیاه گرانبها حفاظت و مراقبت شود ، فرانسوی ها آن را به صورت قاچاق به کشور خود بردند. 

وی ادامه می دهد: هر عده این گیاه بین هشت تا ۱۰ کیلو وزن دارد که با تیغ زدن ، شیره آن استخراج می شود. 

 

**ایران زادبوم کشت بهترین نوع نعنا در جهان 

به گفته این تولیدکننده گیاهان دارویی، ایران زادبوم کشت بهترین نوع نعنا در جهان است. 

صحرانورد می گوید: نعنای معمولی موجود در بازار ایران دارای ماده موثره صفر است یعنی ماده موثره ندارد. ماده موثره ترکیبی حاصل از سوخت و ساز گیاه است که خواص درمانی دارد. 

وی می افزاید: نعنای مورد استفاده در جهان دارای ماده موثره ۲ است یعنی ماده موثره بیشتری دارد اما نعنای کوهستان های ایران دارای ماده موثره ۴ (بالاترین میزان ماده موثره) است . 

این کارشناس طب سنتی تصریح می کند: هم اکنون تولیدکنندگان سبزی فقط به فکر این هستند که محصولی به دست مردم بدهند و دنبال کیفیت و ماده موثره آن نیستند. 

 

** بومادران و گل محمدی، دو گیاه ارزشمند بومی ایران 

این تولید کننده گیاهان دارویی با اشاره به اینکه گل محمدی سالانه یک یا دو بار به آب نیاز دارد و داروهای فراوانی می توان از آن تهیه کرد، می گوید: اکنون کاشان دارای ۱۳۵ هزار بته گل محمدی است اما ما با مراقبت و کشت صنعتی آن توانسته ایم بیش از یک میلیون بته گل محمدی کشت کنیم. 

وی با اشاره به سودآوری کشت این گل، خاطرنشان می کند: گل محمدی در تولید داروهای گوناگونی کاربرد دارد. 

این تولیدکننده گیاهان دارویی درباره گیاه بومادران نیز می گوید: این گیاه در ایران در حاشیه رودخانه ها می روید اما چون از آن حفاظت نمی شود دارای مواد سمی است بنابراین بذر آن را از آلمان خریداری کرده و آن را در ایران کشت کردیم. 

صحرانورد می افزاید: کشت این گیاه در ایران موجب تولید گیاهی با ماده موثره بیشتری از گیاهان آلمان می شود چراکه شرایط اقلیمی ایران بسیار مناسب است. 

وی اضافه می کند: بومادران پایه تولید بیش از ۷۰ نوع دارو است و این گیاه در ترکیب با مواد دارویی دیگر برای درمان انواع بیماری ها به کار می رود. 

 

**کشورهای خارجی دنبال کدام گیاهان دارویی ایران هستند؟ 

این تولید و صادرکننده گیاهان دارویی می گوید: کشورهای خارجی بیشتر دنبال داروهای گیاه باریجه، آویشن، گل محمدی، اسطوخودوس و گل راعی هستند. 

صحرانورد می افزاید: گیاه باریجه علاوه بر خواص دارویی در صنایع فضایی نیز کاربرد داشته و جز مواد تفکیک کننده عطر است. 

وی یادآور شد: گیاهان به چهار صورت تازه، گل، برگ و خشک شده به کشورهای خارجی فروخته می شوند. 

 

**گیاهان وحشی خاصیت دارویی چندانی ندارند 

به اعتقاد این تولیدکننده گیاهان دارویی، گیاهان وحشی و خودرو، خاصیت دارویی چندانی ندارند. 

صحرانورد، می گوید: اینگونه گیاهان آلوده هستند و مواد موثره ندارند؛ مواد موثره در اثر سوخت و سازهای گیاهی تشکیل می شوند که خاصیت درمانی دارند اما تنش های محیطی روی آنها تاثیرگذار است. 

وی می افزاید: خشکسالی، آفت ها، آلودگی منابع طبیعی و دیگر عوامل محیطی مانند رد شدن دام ها از روی گیاهان در ماده موثره گیاهان دارویی تاثیر می گذارد. 

این تولید کننده گیاهان دارویی اضافه می کند: گیاهان وحشی دارویی فراوانی در کشور یافت می شود که از بین نمی روند اما محصول دارویی مطلوبی ندارند . اینگونه گیاهان نیاز به رسیدگی دارند. 

 

**گیاهان دارویی دارای رتبه نخست سودآوری در مبادلات تجاری 

این تولیدکننده گیاهان دارویی با اشاره به اینکه افراد غیرمتخصص در چیدن گیاهان دارویی، ریشه آنها را نیز درمی آورند و منابع طبیعی را از بین می برند، می گوید: اولین رقمی که در مبادلات تجاری جهان بسیار زیاد است مربوط به تجارت گیاهان دارویی است. 

صحرانورد می افزاید: قیمت گیاهان دارویی خشک شده چندبرابر قیمت گیاهان دارویی معمولی است. 

وی یادآور می شود: اصلاح گیاهان و افزایش ماده موثره گیاهان دارویی موجب افزایش کیفیت و قیمت آنها می شود. 

 

**گیاهان دارویی متولی ندارد 

این تولیدکننده گیاهان دارویی با بیان اینکه محصولات خود را گاهی به دلالان می فروشد از جای خالی سازمانی برای صادرات گیاهان دارویی گلایه می کند. 

صحرانورد می گوید: وزارت کشاورزی و وزارت بهداشت هر کدام می خواهند مقوله گیاهان دارویی را به نام خود کنند اما در این زمینه حمایتی انجام نمی دهند. 

وی تصریح می کند: مسوولان، اغلب از تولیدکنندگان می خواهند که کارهای صادرات را رونق بخشند اما مگر یک تولیدکننده چندکار را می تواند با هم انجام دهد. 

این تولید کننده خاطرنشان می کند: من برای تولید گیاهان دارویی فقط ۲۲ مشاور دارم که این نشاندهنده دشواری کاری تولید گیاهان دارویی است اما کار بسته بندی و صادرات را باید بخش دیگری انجام دهد. 

صحرا نورد تاکید می کند: نمی توانم همه امکانات از جمله دستگاه های فراوری گیاهان و صادرات را با هم داشته باشم. 

 

**چین فقط با یک گیاه دارویی جنسینگ بازار داروی گیاهی جهان را تسخیر کرد 

این تولیدکننده و صادرکننده گیاهان دارویی با گلایه از بی توجهی به گیاهان دارویی ایران می گوید: ایران هزاران نوع گیاهان دارویی دارد اما چین فقط با یک گیاه دارویی جنسینگ و بازاریابی برای آن توانست بازار داروی گیاهی جهان را تسخیر کند. 

صحرانورد می افزاید: این در حالی است که چین اقلیم و امکانات کشت گیاهان دارویی ایران را ندارد اما ۱۰ درصد جمعیت چین در حوزه گیاهان دارویی فعال هستند. 

وی خاطرنشان می کند: شرایط جغرافیایی و اقلیمی ایران بسیار متفاوت است بطوریکه فقط قاره آمریکا می تواند با ایران در این زمینه قابل قیاس باشد. ایران فقط اقلیم سیبری (هوای بسیار یخبندان) را ندارد. 

این تولیدکننده یادآور می شود: هر ۷۰۰ سال، یک سانتی متر خاک تولید می شود اما ما از خاک استفاده خوبی نمی کنیم و بهترین زمین های ما گندمزار شده اند درحالیکه می توان با کشت گیاهان دارویی، سودهای کلانی برد. 

 

**گیاهان دارویی ایران به نام کشورهای خارجی 

این تولیدکننده می گوید: به دلیل بی توجهی و ناشناخته ماندن گیاهان دارویی ایران برای مردم جهان، کشورهای خارجی گیاهان دارویی ما را می خرند و به نام خودشان و با قیمت های بالاتر به کشورهای دیگر می فروشند. 

صحرانورد، زعفران را یکی از این گیاهان عنوان می کند و می افزاید: کشورهایی مانند چین و آلمان با خرید این گیاه آن را به نام خودشان عرضه می کنند. 

وی تاکید می کند: تمام مشکلات در زمینه تجارت گیاهان دارویی ایران به آن خاطر است که از گیاهان خود محافظت نکرده و روی آن سرمایه گذاری نمی کنیم و درحالیکه ایران به عنوان کشوری داروخیز شناخته شده است ، کشت و کار گیاهان دارویی در ایران رونقی ندارد. 

 

**لزوم توجه به گیاهان دارویی و طب سنتی 

قائم مقام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در امور همکاری های بین المللی درباره لزوم پرداختن به گیاهان دارویی به خبرنگار اجتماعی ایرنا می گوید: ایران استعداد خوبی برای افزایش تولید گیاهان دارویی دارد و تولید این نوع داروها و گیاهان به لحاظ پیشینه قوی طب سنتی در کشور، امکانپذیر و ضروری است. 

محمدحسین نیکنام می افزاید: امروز نگاه دنیا در طب سنتی به ایران است و امیدواریم بتوانیم با اقدامات لازم ، این توقع را برآورده کنیم. 

رییس مرکز تحقیقات علوم قرآن ، طب و حدیث نیز در این باره می گوید: توسعه طب سنتی و تولید گیاهان دارویی در کشور قطع وابستگی دارویی به خارج از کشور را در پی دارد. 

دکتر محمدمهدی اصفهانی می افزاید: طب سنتی اگر بر مبنای اطلاعات دقیق علمی در کشور توسعه یابد می تواند کارآفرینی و فرصت های جدید شغلی ایجاد کند. 

 

**صرفه جویی و درآمدهای ارزی با تولید گیاهان دارویی 

به هرحال افزایش هزینه های مراقبت های بهداشتی و داروهای صنعتی، بیمه گران و سیاست گذاران را متوجه هزینه اثربخشی طب سنتی و گیاهان دارویی کرده است. 

مطالعات نشان می دهد که طب سنتی و استفاده از گیاهان دارویی با توجه به امکان صادرات ،درمان های داخلی ارزان قیمت، مداخلات فناوری پایین تر و تاکید آن بر طب پیشگیرانه بسیار سودآور است. 

به گفته مسوولان ذیربط ایران توانایی تبدیل شدن به قطب تولید داروهای گیاهی در منطقه خاورمیانه را دارد و توسعه تولیدات داروهای گیاهی می تواند گامی در جهت شکوفایی اقتصادی باشد چراکه منبع اصلی بیش از ۲۵ درصد داروهای شیمیایی از گیاهان دارویی تامین می‌شود و تجارت گیاهان دارویی در جهان در حال افزایش است. 

اما باید توجه داشت که در کنار تولید گیاهان دارویی به فراوری آنها و نیز بازاریابی محصولات توجه کافی داشت چراکه اگر گیاهان دارویی به صورت مدرن فرآوری شود ، ارزش افزوده آنها ۱۰۰ تا ۲۰۰ برابر افزایش می یابد. 

ایران کشور چهار فصل است و با توجه به سابقه دیرینه استفاده از گیاهان دارویی در طب سنتی سرمایه گذاری در این بخش بازده خواهد داشت و درصورت بی توجهی و ریشه کنی گونه های گیاهی از سوی افراد غیرمتخصص ، طی سال های آینده شاهد نابودی برخی از این گونه های منحصر به فرد خواهیم بود. 

ایران کشوری دارای اکوسیستم و اقلیم های متنوع برای رشد انواع گیاهان دارویی است که می تواند از آن به عنوان یک فرصت بزرگ برای صادرات و درآمدزایی استفاده کند. 

گزارش از: سادات حسینی خواه 




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *